![PROF. DR. İRFAN YALÇINKAYA [GÖĞÜS CERRAHİSİ - THORACIC SURGERY]](https://blogger.googleusercontent.com/img/a/AVvXsEjOSqhx1rvc70zQbuI67m6C9chfm5r0YlXuv4DqpwwqdvsLZ8aOYvoGva_4n8-3wnrAY-3CNTngHJcd-Kb6E0r1XGpiBhgX3KpFh7bqVwFaUv74e00zz1QzKGA2aHfgKK7GP_l7of1mnPNrvWwnx9DL4G3Icb6QtvT4WMKWPaHB_bCIm0hE3Z8_Mc-7cMY=s752)
Bundan iki yıl önce, ‘akademik akıl’ sitesindeki ‘tıp fakültesi’ konulu ilk yazımda, ülkemizdeki mevcut tıp fakültelerinin bir röntgenini çekmeye çalışmıştım. (1) Bu yazım ve ‘tıp fakültesi’ konulu takip eden altı yazım oldukça ilgi çekmişti. Bu ilk makalemi bir yıl sonra yine ama bu sefer ‘2021 verileri ışığında gözden geçirilmiş ve yorumlanmış yeni hâliyle’ yeniden yayınladım. Bu sefer ilk yazımdan daha da fazla ilgi ile karşılandı, onun üç katından daha fazla okundu. An itibariyle 25 401 rakamı ile sitede yayınlanan yazılar içinde bugüne kadarki en fazla okunan ve aylardır haftalık en çok okunanlar sıralamasında birinci –ki hâlâ da öyle- oldu. (2)
Aradan bir yıl geçtikten sonra yine 2022 verileri ışığında, ilk yazımda maddeler halinde özetlediğim verileri güncellemek, önceki verileri geçen bir yıllık süre ile içindeki verilerle birlikte değerlendirmek ve sonunda da birkaç not düşmek istiyorum. (3)
1. Bünyesinde tıp fakültesi bulunan
Üniversite (Ü) sayısı 111’dir. Bu sayıya KKTC ve Azerbaycan’da olup ÖSYM puanı
ile öğrenci alan üniversiteler ve ayrıca değişik tarihlerde bünyelerinde tıp fakültesi kurulma kararı
alındığı halde bugüne kadar öğrenci almayan vakıf üniversiteleri (İstanbul
Uluslar arası İslam Bilim ve Teknoloji Ü -kağıt üzerinde kaldı-, İstanbul Bilgi
Ü, İstanbul Sabahattin Zaim Ü, Gaziantep
Hasan Kalyoncu Ü, Kayseri Nuh Naci Yazgan Ü) dahil değildir. (4) Bu 111
üniversitenin 109’unda birer tıp fakültesi olmasına karşın, biri devlet diğeri
özel yani vakıf üniversitesinde ise birden çok tıp fakültesi mevcuttur. Bir
devlet daha doğrusu bir nevi Sağlık Bakanlığı Üniversitesi olan Sağlık
Bilimleri Üniversitesi(SBÜ)’ne bağlı İstanbul’da iki; Ankara, İzmir, Adana,
Bursa, Trabzon, Erzurum ve Kayseri olmak üzere yedi şehirde daha birer tıp
fakültesi mevcuttur (toplam dokuz). Bir vakıf üniversitesi olan Medipol
Üniversitesi’ne bağlı İstanbul (klavuzda tıp ve uluslar arası tıp fakültesi
diye geçse de tek fakülte olarak kabul edilebilir) ve Ankara’da birer tıp
fakültesi mevcuttur. Kurulduğu halde öğrenci almayan Hacettepe Ü Beytepe Tıp
Fakültesi’ni ve ayrıca ÖSYM sınavı harici öğrenci alan SBÜ bünyesinde kurulan
Suriye Halep Çobanbey Tıp Fakültesi ve Özbekistan Buhara İbn-i Sina Tıp
Fakültesi’ni hariç tutarsak, tıp
fakültesi sayısı 120’dir.
2.
Tıp fakültesi bulunan üniversitelerin 79’u devlet, 32’si vakıftır.
3.
Üniversitesi olduğu halde halihazırda bünyesinde tıp fakültesi olmayan il
sayısı 19’dur (Ardahan, Artvin, Bartın, Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis,
Burdur, Çankırı, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Kilis, Muş, Nevşehir, Osmaniye,
Sinop, Şırnak, Tunceli).
4.
İki ilçede devlet üniversitesine bağlı tıp fakültesi mevcuttur
(Alanya/Antalya ve Bandırma/Balıkesir). İl sayısı 67 iken ilçe olup bilahare il
olan 6 şehirdeki üniversitede tıp fakültesi kurulmuş durumdadır (Aksaray,
Düzce, Karabük, Karaman, Kırıkkale, Yalova).
5.
İki ilde, tıp fakülteleri birer devlet üniversitesi olan o ilin Sağlık Bilimleri
Üniversitesi bünyesindedir (Kütahya, Afyonkarahisar). İki şehirde birer vakıf
üniversitesi olan ekonomi üniversiteleri bünyelerinde tıp fakültesi mevcuttur
(Ankara TOBB Ekonomi ve Teknoloji, İzmir Ekonomi).
6.
Bünyesinde tıp fakültesi olan üç vakıf üniversitesinin isimleri 15 Temmuz
sonrasında değişmiştir. İzmir’deki İzmir Ü, İzmir Demokrasi Ü; Gediz Ü,
Bakırçay Ü adını alıp faaliyete devam etmiştir. Gaziantep’teki Zirve Ü, İslam
Bilim ve Teknoloji Ü adını alıp ilk defa bu yıl tıp fakültesine öğrenci
kabulüne başlamıştır.
7.
En fazla tıp fakültesi olan il, İstanbul olup bunların 6’sı devlet, 21’i
vakıf üniversitelerine (toplam 27) aittir. İstanbul’u; 5’i devlet, 7’si vakıf
ile Ankara (toplam 12) ve 6’sı devlet, 2’si vakıf ile İzmir (toplam 8) takip
etmektedir. SBÜ’ne bağlı tıp fakülteleri olan iller hariç birden fazla tıp
fakültesi olan 5 il daha mevcuttur (Konya: 2 devlet, 1 vakıf; Gaziantep: 2
devlet, 1 vakıf; Malatya: 2 devlet; Samsun: 2 devlet; Kocaeli: 1 devlet, 1
vakıf).
8.
Tıp fakültelerinin İstanbul’da olanlarının 9’unda Türkçe, 12’sinde
Türkçe/İngilizce ve 6’sında İngilizce eğitim yapan programlar vardır.
İstanbul’u 3’ü Türkçe, 8’i Türkçe/İngilizce ve 1’i İngilizce ile Ankara ve 7’si
Türkçe, 1’i İngilizce ile İzmir takip etmektedir. Üç büyük şehir dışında
Türkçe/İngilizce eğitim yapan tıp fakültesi bulunan iller Erzurum, Gaziantep,
Muğla, Samsun Ondokuz Mayıs ve Malatya İnönü üniversiteleridir.
9.
2022 yılı ÖSYM tercih kılavuzunda KKTC ve Azerbaycan’da olup ÖSYM puanı ile
girilen tıp fakültelerini hariç tutarsak, tıp
fakültesi kontenjanı toplam 17 714’dür. Geçen yıla (16 858 kişi) göre artış
856 kişi ile % 5’dir. KKTC ve Azerbaycan’ı da dahil edersek toplam kontenjan 18
004’dür. Bu klavuzda devlet veya vakıf olsun kontenjan artışı ya olmamış ya da
10 ilâ 20 kişi ile sınırlı kalmıştır. Çok az da olsa kontenjan düşüşü de
mevcuttur.
10. Bünyesinde en çok tıp fakültesi barındıran SBÜ’ni hariç tutarsak (871 öğrenci), en fazla kontenjan 401 öğrenci ile Ankara Gazi Üniversitesi’ne, en az da 30 öğrenci ile Kırklareli Ü’ne aittir. Biri devlet (Mardin Artuklu) diğeri vakıf (Kocaeli Sağlık ve Teknoloji) olmak üzere iki üniversite bünyesindeki tıp fakültelerinin bu yılki kılavuzda da kontenjan ilânı mevcut değildir.
NOTLARIM
1.
Son bir yıl içinde devlet veya vakıf olsun yeni bir tıp fakültesi açılmamış,
bu konuda yeni bir KHK yayınlanmamıştır. Bu
sonucu tıp fakültesi sayısının bir doygunluk noktasına ulaşmasına, bu konuda
bir farkındalık ve kamuoyu oluşması sonucunda yetkili ve karar alma mercii
konumundakilerin bu doğrultuda hareket etmelerinin etkili olduğu kanaatindeyim.
Frene basılması ve gerek devlet gerekse vakıf üniversiteleri bünyelerinde yeni
bir tıp fakültesi açılmaması iyi, doğru ve güzel bir göstergedir. Bu sonuçta
kimin/kimlerin payı varsa teşekkür ediyorum. Umarım bu basiret ve dirayet devam
eder. Uzun yıllar yeni bir fakülte açmak yerine, eldeki olanak ve kaynaklar,
açılmış olanların her açıdan kaliteli ve donanımlı olması için kullanılır.
2.
Gönül isterdi ki yeni bir tıp
fakültesi açılmadığı gibi, kontenjan artırımına da gidilmese idi, hatta
kontenjan daha da düşürülebilirdi. Fakat yine de en azından geçen yıla göre
devasa bir artış yerine küçük bir artış olması da sevindirici, teselli verici
ve gelecek için umutlandırıcıdır.
3.
Her ile bir üniversite projesi gibi her üniversiteye bir tıp fakültesi
anlayışından kesinlikle vazgeçilmelidir. Artık
bundan böyle ister devlet ister vakıf olsun yeni bir tıp fakültesi açılabilmesi
için çok katı ve zor kriterler konmalı, olağanüstü şartlara bağlanmalıdır.
4. 2022 YKS Tercih Program ve Kontenjan Klavuzu’nu incelerken bir devlet üniversitesinde, geçen dönemde kontenjan ilan edilmediği gibi bu dönemde de açıklanmadığını gördüm. Doğrusu şaşırdım ve kurucu dekanını Van Tıp’lı yıllardan tanıdığım için aradım, nedenini sordum. Dedim ki; “Yeni kurulan birçok tıp fakültesi öğrenci alıp aynı veya yakın bir ildeki daha önce kurulmuş bir fakültede, kendi fakültesini oluşturana kadar eğitim görebilmeleri için protokol imzalarken sen neden yapmadın?”. O da dedi ki; “Hocam ben Van Tıp’ta asistan olarak başlamıştım biliyorsunuz, Van Tıp’ın değil başka bir şehirdeki tıp fakültesine öğrencilerini göndermek, asistanlarını bile devlet hastanesi ile afilye olmayıp hızla kendi hastanesini ve morfoloji binasını kurup eğitim ve hastane hizmetlerine başladığına şahit oldum, bana göre doğru olan budur, rektör beyle konuşup mutabık kaldık, kontenjan ilan edip başka bir şehirdeki tıp fakültesine öğrencilerimizi göndermek yerine, kendi morfoloji binamızı, laboratuarlarımızı, öğretim üyesi kadromuzu hatta öğrenciler için ihtiyaç olan sosyal donatılarımızı bile hazırlayıp öyle kontenjan ilan edelim diye karar aldık. İstiyoruz ki öğrencilerimiz başka bir şehirde sıkıntı yaşamasınlar, fakülteyi Mardin’de başlayıp Mardin’de bitirsinler”. Doğrusu çok memnun oldum ve meslektaşımla gurur duydum. Tabir-i caizse işin kolayına kaçıp sıkıntıları ve sorumluluğu bir başka fakültenin üzerine yükleme yerine sabredip beklemeyi tercih edip bu arada çalışıp çabalayıp hazırlıkları yapmalarının şahsen doğru bir karar olduğu kanaatindeyim. Öğrendiğime göre geçtiğimiz yıllarda öğrencileri başka şehirlerde öğrenim gören Kastamonu ve Bilecik tıp fakülteleri de artık kendi morfoloji binalarında eğitim öğretime devam edebileceklermiş. (4) Darısı Kırklareli, Ağrı, Yalova ve Sağlık Bilimlerinin periferdeki tıp fakülteleri gibi yeni kurulan ve öğrencileri aynı ya da başka şehirlerdeki tıp fakültelerinde eğitim görenlerin başına diyelim.
Kaynaklar:
4.
Tıp fakülteleri sayısına itiraz eden ve
diğer bilgiler konusunda Ankara Tabip Odası’nın konu hakkında elindeki bilgi ve
verileri paylaşan Sn. Muammer Canik’e teşekkür ederim.
