SAĞLIK ÇALIŞANLARI VE ŞİDDET: NEDENLER VE NE YAPMALI?

Bilindiği gibi ülkemizde özellikle son yirmi yılda başta hekimler olmak üzere sağlık çalışanlarına karşı geçmişe nazaran artış gösteren hakaret, tehdit, saldırı, yaralama ve hatta öldürmeye kadar varan şiddet söz konusudur. Hatırlatmak gerekirse, Temmuz.1988 tarihinde öldürülen Göğüs Kalp ve Damar Cerrahı Doç. Dr. Edip Kürklü’den sonra, Kasım.2005’de Göğüs Cerrahı Prof. Dr. N. Göksel Kalaycı, Şubat.2008’de Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Ali Menekşe, Nisan.2012’de Göğüs Cerrahisi Uzmanı Dr. Ersin Arslan ve Mayıs.2015’de Göğüs Cerrahisi Uzmanı Dr. Kamil Furtun olmak üzere son ondört yılda dört hekim, hasta ya da hasta yakınlarının saldırısı sonucu hayatını kaybetti.

Resim 1

Sağlık çalışanlarına yönelik olan sözlü ya da fiili saldırıların bazıları zaman zaman, gazetelerde ve televizyonlarda haber olarak karşımıza çıkarken, büyük çoğunluğu -ki bunların kahir ekseriyeti acil servislerde ve polikliniklerde yaşanmaktadır- medyada yer almamaktadır. Bu hadiseler, ya “lanet olsun, Allah’ından bulsun” denilerek, ”deliyle deli olmama, beladan uzak durma, bulaşmama” babından şikâyet konusu yapılmamakta veya “nasıl olsa hukuki yoldan bir sonuç çıkmaz, işin yoksa uğraş dur” gibi düşüncelerle geçiştirilip gitmekte ya da tutanak tutulup idari ve adli mercilere havale edilmektedir.

Resim 2

Türkiye’de birçok konuda olduğu gibi sağlık çalışanlarına yönelik hakaret, tehdit, darp ve yaralamayı içeren vakalar konusunda da sağlıklı verilere ulaşmak kolay değildir. Yine de bir rakam vermek gerekirse, Sağlık Bakanlığı verilerine göre 14.05-01.10.2012 tarihleri arasında,  2094 sözel şiddet, 990 fiziksel şiddet olmak üzere toplam 3084 şiddet olayının rapor edildiği açıklanmıştır. Yine Türkiye’de 384 hastanenin % 79’unda şiddet olaylarının görüldüğü belirtilerek, olaylardan % 79’unun acil servislerde, % 59’unun 18.00-24.00 saatleri arasında yaşandığına dikkat çekilmiştir (Sağlık çalışanı şiddet mağduru, Bizim Gazete, 13.10.2012).

Resim 3

Doğum ve ölüm, hayatın iki ucundaki birer gerçek olmasına ve hiçbir insana (canlıya) istisna tanımamasına rağmen nedense arızi haller dışında doğum sevindirici, hoş bir hadise olarak karşılanırken, ölüm ise yine istisnalar dışında üzücü ve nahoş bir şey olarak görülür. Başlangıcı olan her varlığın bir de sonu olması gerekirken, insan yeryüzünde var olduğundan beri ölüm herkese erişmiş iken, bu gerçek değişmemiş ve de değişmeyecek olmasına rağmen insanlar nedense, “kazan’ın doğurduğuna inanırlar da öldüğüne inanmak istemezler”. Doğum için pek soru sorulmazken ölüm için ‘neden, zamanı mı, niye ben, niye benim sevdiğim’ gibi bir sürü soru sorarlar. Hesap sorulacak, yakasına yapışılacak bir merci ararlar. Eğer insanı yoktan var eden Yaratıcı’yı bulsalar, bulabilseler bunu dahi yapacaklar, fakat yapamadıkları için güç yetirebildikleri kişi/kişilere yönelirler. Bir hastalığın sakatlıkla veya ölümle de sonuçlanabileceğini, ölüm nedenleri arasında yer aldığını kabul etmek istemezler. Ve bu konuda uğraş veren hekimlerin ve diğer sağlık çalışanlarının da kendileri gibi birer insan olduklarını, “her şeye muktedir” olmadıklarını; ‘hatadan berî, münezzeh’ olmadıklarını; bilgi, tecrübe eksikliği veya başka nedenlerle hastaya faydalı olmaya çalışırken istemeden de olsa zarar verebileceklerini unuturlar, kabul etmek istemezler. “Şöyle şöyle yapılsaydı, şuna şuna dikkat edilseydi benim hastam ölmezdi, yaşatılabilirdi veya sakat kalmazdı” gibi çıkarımlara giderler. “Yaşatanın da, öldürenin de, can verenin de, can alanın da Allah (Tanrı) olduğu” apaçık gerçeği unutulur, hatırlanmak istenmez. Başta hekimler olmak üzere sağlık çalışanları öldürülür, değişik şekillerde şiddete maruz kalır, hakaret ve tehditlere uğrar ya da en hafifi ile idari-hukuki kovuşturmaya maruz kalırlar.

Resim 4

Bu neden mi böyledir? Son yıllarda bu ülkede niye mi arttı? İşte bunu ele almak istiyorum bu yazımda.

İlki ve belki de en mühimi, seküler (dünyevi) hayat tarzı hâkim oldu insanımıza. Ne pahasına olursa olsun yaşamak istiyoruz; gözlerimizi açtığımız bu dünyaya gönül verdik ve onda hep kalmak, her şeyi yaşamak ve tatmak istiyoruz; hatta bu bazen diğer insanların, canlıların acı çekmesi, ölümü ya da yeryüzünün tahrip olması pahasına da olsa. Ölüm, ahiret kavramları korkutuyor, ürkütüyor bizi. Ölüm olacaksa da acısız ve yaşlanma ile olsun istiyoruz. Yaşlanmayı dahi önlemek (anti-aging) için yaşam koçumuz bile var. Uzun yaşamanın ölüme çare olacağı ve hatta bir gün bir şekilde ölümün alt edilebileceği zehabına bile kapılıyoruz. Hastalığın kişinin kendi alışkanlıkları, yaşam tarzı sonucu oluşabileceği ya da “can emanetini verenin” bir imtihanı olabileceği hususunu gözden kaçırıyoruz. Artık hastanelerde dünyaya gözlerimizi açıyor, hastanelerin bir odasında ya da yoğun bakımda yaşam destek ünitesine bağlı şekilde gözlerimizi kapıyoruz. Evimizde, yuvamızda, sevdiklerimizle helalleşerek, “hoş geldin ey ölüm, kaldır perdeyi aradan, kavuştur bizi Yüce Dost’a” diyemiyoruz çoğu zaman. Tahammül, tevekkül, sabır, şükür, bir diğerini anlama çabası (hemhal olma, empati) kavramları günden güne azaldı ya da kayboldu zihin dağarcığımızda. Hz. Eyüp (s.a)’ün hastalıkla imtihanını, bu süreçte gösterdiği sabır ve şükrü bilmemezlikten geliyoruz. Hastalıkların bizim için aynı zamanda, günahlarımız için kefaret olabileceği, bize sağlığın değerini öğreten ve faniliğimizi, aczimizi hatırlatan bir vesile olabileceğini idrak edemiyoruz.

İkincisi, modern tıp insanlara öyle bir sunuldu ki, onlarda öyle bir algı oluşturdu ki, hemen her hastalığın sebebi ve çaresi bulundu, bulunabilir zannediliyor. Bazı hastalıkların dermanı bulunsa dahi yeni hastalıkların kapımızı çalabileceği fark edilmiyor. Tıp belirli noktalarda başarı, ilerleme kaydetse bile bazı noktalarda bir sonuca ulaşmadığı, çözüm üretemediği ve hatta birtakım yeni sorunlara yol açtığı çok dillendirilmiyor. Hekimlerin bizzat kendileri ve kitle iletişim araçları, tıbbın ne olup olmadığı, yeri, sınırları, açmazları konusunda her zaman resmin bütününü olduğu gibi ortaya koymuyorlar. Olmadık hayaller, ayağı yere basmayan vaatler ve gerçekçi olmayan bilgilerle insanların kafası allak bullak ediliyor. Neredeyse dermanı bulunmadık dert kalmadı ve hatta ölüme bile çare var gibi bir hava yayıyorlar. Modern tıptan umduğunu bulamayanlar ya da ağzı yananların bir kısmı da geleneksel tıbba yöneliyorlar. Orada da onları istismar ve başka sorunlar bekleyebiliyor. Sağlık sektöründe çıkar, çok kazanma hırsı, kıyasıya rekabet, bilim bağnazlığı ve şöhret tutkusu tıp mesleğine mensup insanların da düçar olabileceği rahatsızlıklardan sadece birkaçı. Sayıları az da olsa sağlam, istikrarlı bir ahlaki donanıma sahip olmayan ve mesleğinin bilgi ve beceri noktasında hakkını vermeyen tabiplerin –istemeden de olsa- hastaya zarar verdiği, verebileceğini de kabul etmemiz gerekiyor ne yazık ki.

Üçüncü bir sebep de, hekimlerin ve sağlık çalışanlarının doğrudan hasta ve hasta yakınları ile muhatap olmaları dolayısıyla sistemden kaynaklanan bütün sorunların sorumlusu olmak gibi bir durumla karşı karşıya olmalarıdır. Sağlık sistemi ile ilgili olumlu ve olumsuz her şey doğrudan hekime mal edilir, yüklenilir. Hekimin almış olduğu eğitimin kalitesi, niteliği, yeterliliği kimsenin umurunda değildir. Hekimlerin çalışma şartlarının zorluğu, emeğinin karşılığını alıp almadığı söz konusu bile edilmez. Hekimler sağlık sisteminde çarkın işlemesini sağlayan dişliler gibi ele alınır çoğu zaman. Hastaneye yolu düşen hasta ve hasta yakınları sadece o an için sistemin sorunları, sıkıntıları ile karşı karşıya kalırken, hekimler ve sağlık çalışanları her daim onun içindedir, bilfiil yaşamaktadır, iliklerine kadar hissetmektedirler. Herhangi bir sağlık kuruluşunda ne tür problemle karşılaşılsa fatura hemen hekime kesilir, günah boynuna yüklenir. Bilhassa son yıllarda hasta ve hasta yakınlarının memnuniyeti öncelenirken, istatistiklere olumlu yansırken ne yazık ki hekimlerin ve sağlık çalışanlarının memnuniyeti o oranda olmamıştır. Hekimler ve sağlık çalışanları kolaylıkla şikâyet edilebilirken ne yazık ki hekimlerin gerek sistemden gerekse hasta ve hasta yakınlarından kaynaklanan sorunları, sıkıntıları iletebilecekleri bir mercii bulmakta güçlük çekilmiştir. Hasta bir müşteri olarak görülemez ki, her zaman haklı olsun. Hasta ve hasta yakınlarının da zaman zaman hadlerini bilmedikleri, kabalaştıkları, kadir kıymet bilirlik ve saygıdan mahrum oldukları nedense görmemezlikten geliniyor. Sağlık harcamalarının karşılanması için beş kuruş katkısı olmayan nice insan, sağlık hizmetinde bir sorun yaşandığında basıyor yaygarayı, her şeye hakkı olduğundan dem vuruyor. Hatta istediği ilaç reçete edilmediğinde, istirahat raporu ya da özürlülük raporu alamadığında agresifleşip “sizi boşuna dövüp öldürmüyorlar” deyip “sizin maaşınızı biz veriyoruz” deyip ukalalaşabiliyor.  İnternet sayesinde bilgiye erişim o kadar kolaylaştı ki, bu durum faydalı olabildiği gibi, bazen ne yazık ki doğru yanlış demeden edinilen ve bir sistematikten yoksun yoğun bilgilenme neticesinde hasta ve hasta yakınları hekimlerin her yaptığını sorgulayıp, ukalalık yapabiliyor, her şeye karışıp itiraz edebiliyor. Hekim ve hasta-hasta yakını ilişkisinde ölçü ve denge bozulabiliyor, ipin ucu kaçabiliyor.

Bir dördüncü neden olarak da hekimin rolü, konumu konusunda bir saptama yapılması gerektiğine inanıyorum. Öncelikle hekim de bir insandır, acıkır, susar, hastalanır ve ‘Hakk’ın emri’ vaki olduğunda, verilen süre tamam olduğunda emaneti sahibine (Allah’a) teslim eder. Mesleğini icra ederek kendisinin ve ailesinin rızkını kazanmaya, geçimini temin etmeye çalışır. Ne can verendir, ne de can alandır (Bizim hayattaki kıymetlimizi sizin hastanedeki deneyimsiz hekimler aldı – Bir yakınını kaybetmiş kişinin şikâyet mektubundan). Hastalandığımız zaman şifa veren Allah’tır, hekim bilgi, tecrübe ve imkanlarıyla bu şifaya vesile olandır, hastanın sağlığına tekrar kavuşması noktasında yardımcı olandır. Şu veya bu nedenle hata yapabilir, bilmeden, istemeden hastasına yarar vermeye çalışırken zarar verebilir (İş hayatında benim gibilerin yaptığı hata sadece benim işime, ekmeğime mal olur. Ama hekimlerinizin yapmış olduğu tek hata insan canına mal olur – Aynı hasta yakınının şikâyet mektubundan). Elbette diğer meslek mensupları gibi hekimler de eleştirilmez, dokunulmaz, hesap sorulamaz değildir. Fakat hiç ama hiçbir gerekçe asla ve kat’a, hekime ve sağlık çalışanına bir hasta ve hasta yakınının zarar vermesini, şiddet uygulamasını, hakaret ve tehdit etmesini haklı, mazur ve meşru gösteremez. Hasta ve hasta yakını ancak ve ancak idari mercilere yakınmasını iletebilir ve hukuki yollardan hakkını arayabilir (Sorumsuz, haddini bilmeyen, o hastanede olmayı, hatta hekim olmayı hak etmeyen insanlara haddini bildireceğim. Anladıkları yoldan, yani yasal yollardan bunu yapacağım - Aynı hasta yakınının şikayet mektubundan – İlâve notum: Allah’tan bu hasta yakını iyi niyetli yoksa başka bazı hasta ve hasta yakınları ‘haddini bildirmek ve anladıkları yol’ derken hekim ve sağlık çalışanlarını öldürüyor, yaralıyor, hakaret ve tehdit ediyor). Bu arada antiparantez toplum olarak takdire değil de daha çok tekdire alışkın ve yakın olduğumuzu belirtmeliyim. Muhalif olmak, mütemadiyen eleştirmek için hiçbir fırsatı kaçırmamak ve eksik, ayıp, kusur, hata aramak noktasında mahir olduğumuzu da ilave edeyim. Ve ne yazık ki bunu da öncelikle kendimizde değil de daha çok dışımızdakilere karşı gerçekleştiriyoruz.

Beşinci neden, medyanın rolüdür. Medyanın büyük bir kısmı olayı ya allayıp pullayarak, katıp karıştırarak, kendi yayın çizgisine doğru çekerek ya olduğu gibi vermiyor ya da bizzat kendisi hekime/sağlık çalışanına yönelik şiddetin nedeni, hazırlayıcısı, aktörü durumuna gelebiliyor. Medyanın dikkatsiz ve özensiz, reyting kaygısını da içinde barındıran bu yaklaşımı nedeniyle hekimlere karşı olumsuz bir önyargı ve algı da oluşmuş durumda. Ayrıca medyada yer alan şiddet haberleri bir süre sonra etkisini kaybediyor, kanıksanıyor ve hatta özendirici olma, tabiri caizse ‘eşeğin aklına karpuz kabuğu düşürme’ babından menfi, tersine bir sonuç dahi doğurabiliyor.

Altıncı sebep olarak da, hekimler/sağlık çalışanları arasındaki ayrılık gayrılıkları ekleyebiliriz. Kamuda çalışan hekimlerin bir kısmının ve bilhassa muayenehane ve/veya özel hastane kanalıyla kısmen ya da tümüyle özel sektörde çalışan hekimlerin türlü kaygılarla “hekim hekimin kurdudur” misali birbirlerini kötülemeleri, karalamaları zaman içinde hekimlere olan saygı ve güvenin azalmasına yol açmıştır. Hatta bu hal zaman zaman diğer meslektaşlarının şiddete maruz kalmasına kadar varabilmiştir. Bu bazen kendini daha başarılı, becerikli gösterme isteğinden kaynaklandığı gibi bazen de kendini aklama, temize çıkarma ya da hiçbir ard niyet taşımasa bile özensiz, patavatsız sözlerden de kaynaklanabilmektedir. Böylesi durumlar bazen hastanın yönlendirmesine, dolduruşuna gelme veya hasta/yakınları tarafından yanıltılma sonucu da oluşabilmektedir. Hekimlerin kendi aralarındaki çürük elmaları ayıklamamaları, zamanla çürümeyi, bozulmayı artırmış ve sonuçta toplum nezdinde itibar kaybetmelerine yol açmıştır.

Burada bir not daha düşmek gerekiyor. Hekimlerin ideolojik tercihleri ve dünya görüşleri (inançları) nedeniyle bir başka meslektaşlarını hedef göstermeleri de maalesef söz konusu olabilmektedir. Bu bazen ferdi olabildiği gibi topluca mesela bir sendika veya mesleki örgüt eliyle de irtikap edilebilmektedir. Buna en son ve güncel örnek olarak da başhekimlik yaptığım dönemde hastane sitesinde yayınladığım bayram mesajı vesilesiyle/bahanesiyle şahsımın Türk Tabipleri Birliği basın açıklaması yoluyla tahkir ve tezyif edilmesi, hedef gösterilmesi zikredilebilir (https://ttb.org.tr/haberarsiv_goster.php?Guid=66d18a12-9232-11e7-b66d-1540034f819c&1534-D83A_1933715A=e6b84a5eaf2253d7bb57e492f7ee865daa488b1b). Bir hekime, farklı dünya görüşünde olduğu için kendi meslektaşları (ve meslek kuruluşu) tarafından böyle bir muamele reva görüldükten sonra başkalarına/hekim dışı kitleye fazla bir şey söylemeye hakkımız var mı diye de düşünmüyor değilim (http://www.ttb.org.tr/haberarsiv_goster.php?Guid=66d1a2b8-9232-11e7-b66d-1540034f819c). Yine bu hadise ve şahsıma yönelik olmanın da ötesinde, bu noktadan hareketle TTB yönetiminin ve bazı il tabip odalarının sağlık çalışanlarına karşı girişilen bu müessif olaylardaki tavır ve tutumlarının, muhalefet etmelerinin bir aracı, yöntemi ve vesilesi olduğu kanaatini taşıdığımı da ifade etmeliyim.

Yedinci sebep olarak, son yıllarda toplumda nefretin, öfkenin, kabalığın, nezaketten ve zarafetten yoksunluğun, hoşgörüsüzlüğün, sabırsızlığın, tahammülsüzlüğün gitgide artması gösterilebilir. İnsanımızın yüreğinde şefkat, merhamet, sevgi ve saygı değil husumet, kin ve buğz yer etmeye başlamıştır. Genel olarak dünyada özel olarak da ülkemizde barışın, iyiliğin, güzelliğin değil şiddetin dili hâkim olmaya başlamıştır. Şüphesiz bu durumdan bütün kesimler gibi hekimler/sağlık çalışanları da olumsuz etkilenmektedir. Toplumun her kesiminde ve her yerde şiddet olağanlaşmış, kanıksanmış ve gündelik hayatın bir parçası haline gelmeye başlamıştır. En ufak bir sorunda, terslikte hemen ses yükseltilmeye, kötü, çirkin sözler sarfedilmeye, yumruklar konuşmaya ve eller silaha gitmektedir. Konuşmaktan, hüsn-ü zan etmekten, birbirimizi dinlemeye ve anlamaya çalışmaktan, empati yapıp karşımızdaki kişinin yerine kendimizi koymaktan, sulh ve sükûnet yolunu seçmek için azıcık çaba göstermekten imtina ediyoruz. Sonuçta şiddetin bu kadar yaygın ve olağan olduğu bir toplumda doğal olarak hekimler/sağlık çalışanları da kendi paylarına düşeni almakta gecikmemişlerdir.

Sekizinci neden olarak, belki nedenler içinde en önemli ve yapılabilecek, düzeltilebilecek bir şeyler olduğunu düşündüğüm hekim/sağlık çalışanı ve hasta/hasta yakınları arasındaki iletişim, daha doğrusu iletişimsizlik sorunu gösterilebilir. İletişim imkânlarının alabildiğine geliştiği ve yaygınlaştığı bir çağda, sağlıklı bir iletişimden yoksun olmamız yaman bir çelişki olsa gerek. Hasta psikolojisini dikkate almayan, hastayla/yakınlarıyla iletişimin önemini kavramayan ve hasta yakınlarının soru ve endişelerini anlamaya çalışmayan, yeterince vakit ayırmayan bir hekimin ciddi sorunlarla yüz yüze gelmesinin yüksek ihtimal olduğunu söylemek müneccimlik olmasa gerek.

Hasta ve yakınlarının bilgilenmesi, sorularının cevaplanması, kaygılarının giderilmesi ve karşılıklı güvenin sağlanması birçok sorunu daha başlamadan bitirir. Bir sıcak gülümseme, omuza konulacak bir dost eli ortamda ne tatsızlık bırakır ne de herhangi bir gerginlik. Hekimin çok bilgi, bol tahlil ve zor ameliyatlarla/müdahalelerle elde edemeyeceği saygı ve güveni, hasta ve yakınlarıyla kurulacak güzel ve yeterli bir iletişim kolayca sağlar. Hasta ve yakınlarının yanına bile yaklaşamadığı, soru sormaya, bilgi almaya çekindiği bir hekime, hasta ve yakınlarının da hasta ile ilgili işler yolunda gitmediğinde anlayış göstermesi zorlaşmaktadır.

Rollerin değişebileceğini, hekim iken bir anda kendisini veya bir sevdiğini hasta ya da hasta yakını olarak bulabileceğinin bilincinde olan bir hekim, hasta ve yakınlarıyla olan ilişkisine, yaklaşımına dikkat eder, özen gösterir. Psikopat, serseri, kötü niyetli ve müzmin muhalif biri/leri değilse (ki sayıları Allah’tan bu toplumda oldukça azdır), genelde hasta ve yakınları hekimin bilgi, beceri ve imkânlarını hastası için seferber ettiğine, elinden geleni yaptığına inanır, güvenir. Otuz yılı aşan meslek hayatımdaki tecrübelerime dayanarak söyleyebilirim ki komplikasyon gelişse bile sağlıklı bir iletişim sonucu hasta ve yakınları sizin hastanız için elinizden geleni yaptığınıza inanır ve ikna olursa, istisnai durumlar dışında kolay kolay problem yaşanmaz.

Dokuzuncu ve sonuncu bir neden olarak da, ‘sağlıkta dönüşüm’ politikası sonucunda sağlık hizmetlerinde önemli ve köklü iyileşmeler, sağlığa erişimde kolaylıklar sağlanırken, hekimlerin/sağlık çalışanlarının sözlü ve fiziki şiddete uğraması gibi istenmeyen sonuçlar da meydana gelmiştir. Hastaneye/hekime kolay erişim, performansa dayalı vakitsizlik, en küçük bir aksaklıkta hatta aksaklık olmadan bile çok özel hizmet isteyenlerin dahi şikâyet edebilmesi ve bunların hep hasta lehine yorumlanması, böyle bir beklenti ve vatandaş davranışının başka hiçbir devlet kurumunda olmaması, yönetici konumundakilerin hekimler hakkındaki olumsuz beyanları bunlardan bir kaçıdır. Hekim ve sağlık çalışanlarının çalışma koşulları, gelecekleri ve emeklilikleri dolayısıyla içinde bulundukları zor şartlar ve psikolojik durumlar bir yana, hizmeti alan ve veren arasında haklar yönünden, hizmeti alanların hakkı önemsenir ve öncelenirken, memnuniyeti artarken, hizmeti verenlerinki aynı oranda artmamış, hatta gerilemiştir. SABİM, BİMER, Hasta Hakları Birimi, Hasta Hakları Kurulu diye diye “Hekim/Sağlık Çalışanı Hakları” diyemedik ve hekimin/sağlık çalışanının payına da birçok sıkıntı ve soruna ilaveten bir de ne yazık ki sözlü ve fiziksel şiddet düştü.

Resim 5

Düşün-dürtücü ve çarpıcı olması açısından bizzat yaşadığım iki olayı da zikretmek istiyorum. Klinik sorumlusu iken bir personelimizin hasta yakınları tarafından şiddetli bir darba maruz kaldığında çok üzülmüş, kızmış ve bir günlüğüne acil olmayan ameliyat hizmetlerine ara vermiştim. Bu durum hastane başhekimi tarafından -şu an kaldırılmış olan- o zamanki genel sekreterliğe bildirilmiş ve onlar da hakkımda soruşturma başlatmıştı. Soruşturmacıya ifade verip genel sekreterliğe gittiğimde ise şaşkınlığa uğramıştım. Zira kapıdaki güvenlik görevlilerinden başka çalıştığımız hastanede bulunmayan turnike sistemi ve x-ray cihazı mevcuttu. Bir başka seferinde de kliniğimizdeki sekretere saldıran hasta yakınına engel olmaya çalışan stajyer öğrenciler darp edilmiş ve bu şiddeti te’lin ve duyurma amacıyla kliniğin facebook sayfasında paylaşmıştım. Çok geçmedi hastane yönetiminden bu haberi yayından kaldırmam yönünde üstü kapalı tehdit içeren bir uyarı gelmiş ve paylaşımı silmek zorunda kalmıştım. Halihazırda çalıştığım hastanede bile gün geçmiyor ki, hatta bazen gün içinde bile birden fazla beyaz kod anonsu veriliyor. Bir tespitimi daha not etmek istiyorum. En son Urfa’da bir hastanede, emekli olmaya yetecek oranda özürlü raporu vermediği gerekçesi ile iki kişi tarafından karı koca uzman hekimler tekme tokat saldırıya uğramış ve hastanelik edilmişti. Bu haberi bir sağlık platformunda paylaştığımda en küçük bir tepki, mukabele bile gelmemişti. Üzüldüm, manidar buldum ve dehşete düştüm. Demek ki şiddet hekimler tarafından bile o kadar kanıksandı, sıradanlaştı ki ölüm dışında kayda değer bulunmaz hale geldi.

Sağlık dışı alanlarda şikâyet hakkının pek olmaması ve sağlıkta da bazen abartıya varacak ölçülere varması/vardırılması bu hakkın olmamasını, eskiye dönülmesini gerektirmez. Fakat tabir-i caizse kantarın topuzu kaçtı, iş şirazesinden çıktı. Hekimlerde/sağlık çalışanlarında büyük bir moral motivasyon eksikliği, bir tükenmişlik sendromunun giderek artma eğiliminde olduğunu gözlemliyorum. Devamlı hep bir şeyler istenen ve şikayet edilen pozisyonda olmaları, insanımızın takdir/teşekkür’den ziyade tekdir/eleştiriye yatkın olması, performans kaygısı, ücretlerdeki yetersizlikler, yoğun çalışma koşulları ve üzerine bir de hasta ve yakınlarındaki bu bitmek tükenmek bilmeyen istekler, zor beğenme ve her şeyi kendisi için hak görme hali tuz biber ekiyor. Bu durum özellikle cerrahi branşlarda defansif tıbba yönelme, riskli vakalardan kaçınma ve bu alanlarda uzmanlı öğrencisi bulamama gibi sonuçlara da çoktan yol açmaya başladı uzun zamandan beri.

Resim 6

        Konu biraz uzayacak ve özel bir uzmanlık alanına kayacak biliyorum, ama izninizle son bir konuya daha değinip yazımı bitirmek istiyorum. Yazımın başında da değindiğim gibi canına kıyılan hekimlerin branşına bakıldığında bir göğüs hastalıkları, dört de göğüs cerrahisi uzmanı oldukları görülecektir. Bunun bir tesadüf olmadığını düşünüyorum. Zira göğüs hastalıkları ve cerrahisinin hitap ettiği hasta kesimleri, toplumun gelir ve sosyokültürel açıdan daha zayıf kesimlerine mensup olup, içlerinde yardıma muhtaç insanlar çoktur. Bunların çoğu bırakın bir muayenehane veya özel hastaneye gidecek paraları olmasını, zar zor ayın sonunu getirmeye çalışan insanlardır. Özellikle kış aylarında birçok hastanın evinde yakacak ve yiyecek olmadığı, bakacak kimsesi olmadığı için taburcu olmak istemediğine, yatış süresini uzatmak için ricada bulunduğuna, hatta bu amaçla araya birilerini dahi koyduğuna dahi geçmişte şahidim. Bu hastaların çoğu yaşlı, kronik rahatsızlığının yanında ilave birçok hastalığı olan, bakıma muhtaç, KOAH, tüberküloz ve akciğer kanserinin ileri evrelerinde olup yakınlarının uğraşmak, bakmak istemediği, bir an önce hastaneye yatırıp kurtulmak, başlarından atmak istediği hastalardır.

Üniversiteler ve özel hastaneler bile bu hastalar kuruma yük getireceğinden, kazandırmayacağından ve sonuçta yüz güldürücü bir sonuç da alınamayacağından bir an önce eski adıyla sanatoryumlara yani göğüs hastanelerine aktarmak telaşındadırlar. ‘Performansa dayalı ek ödeme sistemi’nde de bu hastalar para ve puan getirici görülmemektedir. Zaten takdir edersiniz verem hastalığı ile uğraşan bir hastanenin mali açıdan iflah olması, kâr getiren bir işletme olması da mümkün değildir. O yüzden “Verem Olmak Üretimi Düşürür ibaresini çizer / Biz şehir ahalisi, üstü çizilmiş kişiler” der şair İsmet Özel ‘dişlerimiz arasındaki ceset’ şiirinde. Haftalarca her türlü dertle, sıkıntıyla uğraş, sonuçta gelir anlamında neredeyse elde var sıfır. Bu ve benzeri sebeplerden dolayıdır ki, Göğüs hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Klinikleri performansa dayalı gelir dağıtımının en kötü olduğu yerler, uzmanları da en düşük performans alanlar arasındadır. Çünkü girişimsel işlemler ve ameliyatları pek fazla puan ve para (SUT) etmemektedir.

İnsanın zaman zaman acaba yanlış branş mı seçtik, göğüs cerrahı olup ölüm dahil her türlü riski aldığımıza, ameliyatlarda alnımız dahil her bir uzvumuzdan terleyip sonuçta da daha az puan toplayıp daha az döner sermaye kazandığımıza ve üstüne üstlük bir de ne İsa’ya (hasta ve yakınları) ve ne de Musa’ya (Sağlık Bakanlığı, SGK) da yaranamadığımıza göre öyle herhalde. Göğüs Cerrahisi’nin hastaları ileri yaşta, ek hastalıkları olan ve çoğu kanserli hastalardan oluştuğu gibi ameliyatları da uzun, riskli ve tehlikelidir. Hatta ‘bir göğüs cerrahının adrenalin sporu yapmasına gerek yok, zira ameliyatlar yeter de artar bile’ diye kendi aramızda espri bile yaparız. Tabir-i caizse görevimiz her an tehlike olup ne kadar zor ve riskli ameliyat yaparsanız yapın, bırakın takdir edilmeyi sonuçta hissemize ‘sevdanın yolları değil kurşunlar’ düşebilir.

Resim 7

Dedim ya, ‘bazen bir tabip, bir cerrah olarak ve hele hele bir göğüs cerrahı olarak ‘kelle koltukta dolaştığımız’ hissine kapılmaktan kendimi nedense bir türlü alamıyorum. Ne kadar dikkatli ve titiz olsak da, bir gün çılgın, psikopat bir hasta veya hasta yakını tarafından tehdit, hakaret, darp, yaralanma ve ölüm dahil her türlü şiddete uğrama ihtimalimiz hiç de az değil. Öyle riskler alıyoruz, öyle zor vakalarla uğraşıyoruz ki, her an birimizin başına bir şey gelmesi işten bile değil. Hayli kötümser bir ruh hali olarak görülebilir ama hekimler olarak halet-i ruhiyemiz, Hırant Dink’in bir tetikçi tarafından katledilmeden önce yazdığı bir makalede tarif ettiği gibi aşırı iyimser de değil. “Evet, kendimi bir güvercinin ruh tedirginliği içinde görebilirim, ama biliyorum ki bu ülkede insanlar güvercinlere dokunmaz. Güvercinler kentin ta içlerinde, insan kalabalıklarında dahi yaşamlarını sürdürürler. Evet, biraz ürkekçe ama bir o kadar da özgürce”.

Sağlık çalışanları ve şiddet konusunda daha birçok irili ufaklı neden sayılabilir bu konuda. Fakat bu kadarı kâfi diyorum. Ve yine diyorum ki elbette hekimler ve sağlık çalışanları yeryüzünde yürüyen melekler değildir, ama şeytan da değillerdir. Bir insanın sahip olabileceği kusur ve meziyetlere sahip olabilirler diğer insanlar ve meslek mensupları gibi. Hekimler de geçmişte olduğu gibi sevgi, saygı ve takdiri fazlasıyla hak ediyorlar. Eğer ortada yüksek oranda bir hasta memnuniyeti ve sağlık hizmetlerinde iyileşme varsa (ki var), bunda hekimlerin ve sağlık çalışanlarının payı, katkısı, emeği, alınteri ve özverisi inkar edilemez.

Altını çizerek bir kere daha belirtmek istiyorum. Hiç ama hiçbir gerekçe, asla ve kat’a, hekime/sağlık çalışanına bir hasta veya hasta yakınının zarar vermesini, hakaret ve tehdit etmesini, şiddet uygulamasını haklı, mazur ve meşru gösteremez. 

Sağlık çalışanları ve şiddet’in nedenlerini sıralarken aynı zamanda da bir açıdan ne yapmalı sorusunun cevabını da satır aralarında vermiş oldum aslında. Hekim, hasta ve hasta yakını arasındaki ilişkilerin insani, sağlıklı, dengeli, ölçülü, ahenkli olması için biraz gayret, biraz empati ve biraz hoşgörü yeter de artar bile. Elbette pürüzler, tatsızlıklar olabilir ama bunların en aza indirgenmesi de pekâlâ mümkündür. Yeter ki bu konuda herkes üzerine düşeni (yönetici konumundakiler dâhil) yapmaya çalışsın, çabalasın.

Resim 8

 

Sonuçta, sağlık çalışanları ve şiddet konusunu toparlayacak olursak; konu çok yönlü, çok sebepli olduğundan ve zaman içinde geliştiğinden, gerekli adımlar atıldığında zaman içinde belki bir çözüme kavuşabilir. Sıfırlanması belki mümkün değil ama bu konuda sağlık bakanlığı, sağlık kurum ve kuruluşlarının yöneticileri, tabipler birliği, tabip odaları, hekimler/sağlık çalışanları ve bütün toplum üzerimize düşeni yapar isek en aza indirgenmesi imkân dahilindedir diye düşünüyorum.

Sağlık alanında çalışan biri olarak bütün meslekdaşlarıma şiddetten olabildiğince uzak; sevgi, saygı ve hoşgörüye dayalı güvenli ve huzurlu bir çalışma ortamı diliyorum.

05.08.2019

Prof. Dr. İrfan YALÇINKAYA

*Bu makale, 18.04.2012 tarihli İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi EAH’nin web sitesinde yayınlanan “Hekimin Ölümü – Dr. Ersin Arslan’ın Ardından…” ve Aralık 2013 tarihinde TTD Toraks Bülteni’nin 57-59. sayfalarında yayınlanan “Sağlık Çalışanları ve Şiddet” adlı yazılarımın birleştirilip tekrar gözden geçirilip güncelleştirilmesi ile ortaya çıkmıştır.

DİYAFRAM EVANTRASYONU CERRAHİSİNDE YENİ VE POPÜLER BİR YÖNTEM

https://www.medimagazin.com.tr/hekim/tibbi-gelismeler/tr-diyafram-evantrasyonu-cerrahisinde-yeni-ve-populer-bir-yontem-2-19-81876.html

VAN TIP HİKAYESİ

DEMONSTRATİF (TANITIM AMAÇLI) VİDEOKLİPLER

Diyafram Evantrasyonu (Yükselmesi) ve Özofagus Leiomyomu (Yemek Borusu İyi Huylu Tümörü) Cerrahisi'nde Torakoskopik (Kapalı) Yöntem Uygulanan Birer Örnek Vaka
(Prof. Dr. İrfan Yalçınkaya)

HOCA ÖĞÜTLERİ 1-2

HOCA ÖĞÜTLERİ 1

https://www.youtube.com/watch?v=gWDfLtSChvo&t=123s

HOCA ÖĞÜTLERİ 2

https://www.youtube.com/watch?v=oSZ0JnG0DAU&t=6s

SAĞLIK VE TIP (SEMİNER)

KONULAR

Sağlık ve Tıp kavramlarının tanımı

Tıbbın tarihteki seyri

Tıp felsefesi

Hekim ve hasta & hasta yakını iletişimi

Modern tıp anlayışı

Sağlık algımızdaki değişim

İnternet ve tıp

Medya ve sağlık programları

Geleneksel tıp

Sağlık politikaları

Sağlık sektörü ve kapitalizm ilişkisi

Tıp ve ideoloji & inanç ilişkisi

İlimde usûl ve edep

Ve daha birçok husus…

TÜRKİYE VE DÜNYA’DA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ DERGİLERİ - 2022

TÜRKİYE’DEKİ GÖĞÜS HASTALIKLARI & CERRAHİSİ DERGİLERİ

1. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi (Turkish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery)

 http://tgkdc.dergisi.org/

Türk Kalp Damar Cerrahisi Derneği ve Türk Göğüs Cerrahisi Derneği ortak yayın organı (Yayın dili: İngilizce)

3 ayda bir yayınlanır

1991 yılı Cilt 1 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

The Turkish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery is indexed in the Science Citation Index Expanded, EMBASE, Scopus, TUBITAK ULAKBIM TR Index

2. Current Thoracic Surgery

http://cts.tgcd.org.tr/

Türk Göğüs Cerrahisi Derneği’nin yayınlarından (Yayın dili: İngilizce)

4 ayda bir yayınlanır

2016 yılı Cilt 1 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

The Current Thoracic Surgery is indexed by the Index Copernicus, J-Gate, Google Scholar, CrossRef, Türk Medline and the Turkish Citation Index

3. Tüberküloz ve Toraks Dergisi

http://www.tuberktoraks.org/

Türk Tüberküloz ve Toraks Derneği yayın organı (Yayın dili: Türkçe & İngilizce)

3 ayda bir yayınlanır

2000 yılı Cilt 48 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

Tüberküloz ve Toraks Dergisi Index Medicus, Medline EMBASE, Excerpta Medica, CABI Publishing, TÜBİTAK ULAKBİM Türk Tıp Dizini, Türkiye Atıf Dizini, EBSCOhost Research Databases, pubshub, Ulrichsweb.com-SerialsSolutions ve Emerging Sources Citation Index tarafından indekslenmektedir

4. Turkish Thoracic Journal

 http://www.turkthoracj.org/eng/Anasayfa

Türk Toraks Derneği yayın organı (Yayın dili: İngilizce)

3 ayda bir yayınlanır

2000 yılı Cilt 1 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

Turkish Thoracic Journal is indexed in PubMed Central, Web of Science - Emerging Sources Citation Index, Scopus, EMBASE, EBSCO, CINAHL, Gale/Cengage Learning, ProQuest, DOAJ, and TUBITAK ULAKBIM TR Index

5. Eurasian Journal of Pulmonology

http://www.eurasianjpulmonol.com/

Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği yayın organı (Yayın dili: İngilizce)

4 ayda bir yayınlanır

1999 yılı Cilt 1 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

The journal is indexed with, or included in, the following: DOAJ, Emerging Citation Index, Web of Science

6. İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi

https://ighdergisi.org/

İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi EAH yayın organı (Yayın dili: Türkçe)

4 ayda bir yayınlanır

2002 yılı Cilt 16 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

Tübitak Ulakbim Tıp Veri Tabanı ve Türkiye Atıf Dizini (Turkiye Citation Index) tarafından indekslenmektedir

7. Türkiye Klinikleri Akciğer Arşivi

http://www.turkiyeklinikleri.com/journal/akciger-arsivi/1309-0119/tr-index.html

Türkiye Klinikleri Dergilerinden (Yayın dili: Türkçe & İngilizce)

6 ayda bir yayınlanır

2000 yılı Cilt 1 Sayı 1’den itibaren tüm araştırmacılar tam metin arşivine ücretsiz olarak erişebiliyor

EBSCO/CINAHL Tam metinle, Türkiye Atıf Dizini, TUBITAK/ULAKBIM-TR Dizin ve Türkiye Klinikleri Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir

8. Respiratory Case Reports

http://www.respircase.com

LookUs Scientific yayını (Yayın dili: İngilizce)

4 ayda bir yayınlanır

2012 yılı Cilt 1 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

Respiratory Case Reports is indexed in: EBSCO, DOAJ, EMBASE, Index Copernicus, Academic index, Turkish Citation Index, and TUBITAK/ULAKBIM Medical Database

9. Turkish Journal of Trauma and Emergency Surgery

http://www.tjtes.org/eng/jvi.aspx

      Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Derneği yayın organı (Yayın dili: İngilizce)

2 ayda bir yayınlanır

1995 yılı Cilt 1 Sayı 1’den itibaren tam metin arşivine erişilebiliyor

TJTES is indexed in Science Citation Index Expanded, Index Medicus, Medline, EMBASE, Excerpta Medica, CINAHL and the Turkish Medical Index of TUBITAK-ULAKBIM

 

YAYININA SON VEREN TÜRKÇE DERGİLER

1. Türkiye Klinikleri Göğüs Hastalıkları Dergisi

http://www.turkiyeklinikleri.com/journal/gogus-hastaliklari-dergisi/1304-0510/last-issue/tr-index.html

Türkiye Klinikleri dergilerinden

Son sayı: Yıl: 2004 Cilt: 2 Sayı: 3

2003 yılı Cilt 1 Sayı 1’den tüm araştırmacılar tam metin arşivine ücretsiz olarak erişebiliyor

2. Turkish Respiratory Journal

http://www.toraks.dergisi.org/trj/archive.php3?code=TRJ

Türk Toraks Derneği yayın organı

Son sayı: Yıl: 2008 Cilt: 9 Sayı: 1

3. Akciğer Arşivi

Bursa Uludağ Üniversitesi TF Göğüs Hastalıkları AD yayın organı

Son sayı: Yıl: 2007 Yıl: 8 Sayı: 4

4. Akciğer (Heybeliada Tıp Bülteni)

Heybeliada Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi EAH yayın organı

Son sayı: Yıl: 2008 Cilt: 14 Sayı:

1994 yılında yayın hayatına tekrar ama bu kez hastane sitesinde internet ortamında Cilt 1 Sayı 1 ile başladı, birkaç sayı yayınlandı, maalesef bu birkaç sayı elimizde mevcut değil.

NOT: Derginin basılı bütün sayılarından birer nüsha, bende mevcuttur. Lazım olduğu takdirde, makalenin bir kopyasını e-posta yoluyla isteyebilirsiniz.

5. Solunum Hastalıkları Dergisi

Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi EAH yayın organı (Yayın dili: Türkçe & İngilizce)

4 ayda bir yayınlanır

2015 yılına kadar düzenli yayınlandı. 2016 yılında üç sayı birden yayınlanıp yayınına son verdi. Son sayısına hastane sitesinden ulaşılabilir. [https://sanatoryumdh.saglik.gov.tr/Eklenti/180303/0/solunum-hastaliklari-dergisipdf.pdf]

Ondan önceki sayı arşivine ise şu linkten ulaşılabilir. 

https://www.turkmedline.net/degilistesi.php?journal=220

DÜNYADAKİ GÖĞÜS HASTALIKLARI & CERRAHİSİ DERGİLERİ

1. Annals of Thoracic Surgery

      https://www.annalsthoracicsurgery.org/  

“USA The Society of Thoracic Surgeons and the Southern Thoracic Surgical Association” yayın organı, ABD

2. European Journal Cardio-Thoracic Surgery

https://academic.oup.com/ejcts

“European Association for Cardio-Thoracic Surgery / European Society of Thoracic Surgeons” ortak yayını, AB

3. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery

http://www.jtcvsonline.org/

“USA The American Association for Thoracic Surgery and The Western Thoracic Surgical Association” yayın organı, ABD

4.      The Thoracic and Cardiovascular Surgeon

https://www.thieme.de/de/thoracic-cardiovascular-surgeon/journal-information-9849.htm

“German Society for Thoracic and Cardiovascular Surgery” yayın organı, Almanya

5.      Journal of Cardiothoracic Surgery

https://cardiothoracicsurgery.biomedcentral.com/

İngiltere

6. Annals of Thoracic and Cardiovascular Surgery

https://www.jstage.jst.go.jp/browse/atcs

Japonya

7.      Asian Cardiovascular and Thoracic Annals

http://aan.sagepub.com/

“The Asian Society for Cardiovascular and Thoracic Surgery” yayın organı

8.      Interactive Cardiovascular and Thoracic Surgery

https://academic.oup.com/icvts

“European Association for Cardio-Thoracic Surgery” yayını, AB

9. Surgical Endoscopy

http://link.springer.com/journal/464

“And Other Interventional Techniques Official Journal of the Society of American Gastrointestinal and Endoscopic Surgeons (SAGES) and European Association for Endoscopic Surgery (EAES)” yayını

10. Surgical Laparoscopy Endoscopy & Percutaneous Techniques

http://journals.lww.com/surgical-laparoscopy/Pages/default.aspx

Wolters Kluwer yayını

11. Chest

http://journal.publications.chestnet.org/

“American College of Chest Physicians” yayın organı, ABD

12. European Respiratory Journal

http://erj.ersjournals.com/

“European Respiratory Society” yayın organı, AB

13. Respirology

https://onlinelibrary.wiley.com/journal/14401843

“Asian Pacific Society of Respirology” yayın organı

14. Lung Cancer

http://www.lungcancerjournal.info/

15. Annals of Oncology

            https://academic.oup.com/annonc

        “European Society for Medical Oncology” yayın organı, AB

16.  Thoracic Surgery Clinics (Clinical Review Articles)

http://www.thoracic.theclinics.com/

ABD

17. Multimedia Manual Cardio-Thoracic Surgery

http://mmcts.oxfordjournals.org/

“European Association for Cardio-Thoracic Surgery”

18.  Open Journal of Thoracic Surgery

http://www.scirp.org/journal/ojts/

NOT: Yabancı dergilerdeki makalelerin önemli bir kısmına full text ulaşabilmek ve PubMed'deki literatürleri bulabilmek için ilgili makalenin DOI numarasını ya da PMID'sini aşağıdaki linkteki arama motoruna yazıp ulaşabilirsiniz.

https://sci-hub.se/

09.06.2022

Prof. Dr. İrfan Yalçınkaya

E-posta: irfanyalcinkaya@gmail.com

TÜRKİYE’DE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ YAYIN DURUMU (Türkçe ve Çeviri) - 2018 sonuna kadar

TÜRK GÖĞÜS CERRAHİSİ DERNEĞİ (TGCD)

·         2003: Göğüs Cerrahisi Cilt I-II 1. basım

o   Editör: İlker Ökten

·         2013: Göğüs Cerrahisi Cilt I-II 2. Basım (İstanbul Tıp Kitabevi)

o   Editörler: İlker Ökten, H. Şevket Kavukçu

·         2023: Göğüs Cerrahisi Cilt I-II 3.Basım

o   Editör:

E-Kitaplar

·         2018: Her Yönüyle Plevra ve Hastalıkları (Sivas Cumhuriyet Üniv.)

o   Editör: Ekber Şahin

·         2018: Toraks Travması (Nobel Tıp)

o   Editörler: M. Oğuzhan Özyurtkan, Korkut Bostancı, Berkant Özpolat

·         2018: Göğüs Duvarı Deformiteleri (Nobel Tıp)

o   Editörler: Mehmet Bilgin, Berkant Özpolat

(Web adresi: http://www.tgcd.org.tr/e-kitaplar/ )

PROF. DR. MUSTAFA YÜKSEL’İN EDİTÖRLÜĞÜNÜ YAPTIĞI KİTAPLAR

·         Akciğer Kanseri-2000

o   Editörler: Serap Hastürk, Mustafa Yüksel

·         Göğüs Cerrahisi-2001 1.basım

o   Editörler: Mustafa Yüksel, N. Göksel Kalaycı

·         Özofagus Hastalıklarının Tıbbi ve Cerrahi Tedavisi-2002

o   Editörler: Mustafa Yüksel, Ahmet Başoğlu

·         Toraks Travmaları-2003

o   Editörler: Mustafa Yüksel, Güven Çetin

·         Pediyatrik Göğüs Cerrahisi-2004

o   Editörler: Mustafa Yüksel, Melih Kaptanoğlu

·         Erişkin Göğüs Cerrahisi (David J Sugarbaker)-2011 (Nobel Tıp)

o   Çeviri Editörü: Mustafa Yüksel

·         Kardiyotorasik Cerrahide Komplikasyonlar, Sakınma ve Tedavi (Alex G. Little, Walter H. Merrill)-2011 2. Basım (İstanbul Tıp Kitabevi)

o   Çeviri Editörleri: Mustafa Yüksel, Murat Demirtaş

·         Göğüs Cerrahisi (Kırmızı Kitap)-2015 2.basım (Nobel Tıp)

o   Editörler: Mustafa Yüksel, Akın Eraslan Balcı

·         Çocuk Göğüs Cerrahisi-2018 (Akademisyen Kitabevi)

o   Editörler: Akın Eraslan Balcı, Mustafa Yüksel

MUHTELİF TÜRKÇE KİTAPLAR

Göğüs Hastalıkları Acilleri-2000 (Bilimsel Tıp)

Editörler: Numan Ekim, Haluk Türktaş

Göğüs Cerrahisi (Stajyerler için)-2003 (Antıp a.ş.)

Editör: Hadi Akay

Torasik Outlet Sendromu-2004 (Antıp a.ş.)

Editör: Şinasi Yavuzer

Travma-2006 (MN Medikal&Nobel)

Editörler: Rıza Doğan, A. İrfan Taştepe, Ş. Tuba Liman

Toraksın Nadir Tümörleri-2010 (Ankara Sanatoryum)

Editörler: Yurdanur Erdoğan, Nermin Çapan, Funda Demirağ

Çağdaş Videotorakoskopik Cerrahide Teknikler ve Sonuçlar-2014 (Nobel Tıp)

Editörler: Hasan F. Batırel, Alper Toker

Güncel Literatür Eşliğinde Toraks Cerrahisi

Editör: Tahir Ş. Eren

(Yayına Hazırlanıyor-2019)

MUHTELİF ÇEVİRİ KİTAPLAR

·         2000: Göğüs Cerrahisi İpuçları (Donald B. Doty, John R. Doty)

o   Çeviri Editörü: Semih Halezeroğlu

·         2009: Torasik Onkolojide Evreleme Rehberi (Peter Goldstraw), 2. basım

o   Çeviri Editörleri: Şeyda Ö. Kaya, Ali K. Çırak

·         2013: Mastery of Cardiothoracic Surgery (Larry R. Kaiser)

o   Çeviri Editörü: Adem Güngör

·         2013: Kanser Evreleme Atlası (Carolyn C. Compton)

o   Çeviri Editörü: Sabri Ergüney

·         2017: Göğüs Cerrahisi (Hendrik C Dienemann, Hans Hoffmann, Frank C. Detterbeck) (Akademisyen Kitabevi)

o   Çeviri Editörü: Olgun K. Arıbaş
2018: Uniportal Video Yardımlı Göğüs Cerrahisi (Lijie Tan, Alan D. L. Sihoe, Lunxu Liu, Diego Gonzalez-Rivas) (AME Publishing Company)

o   Çeviri Editörleri: Akif Turna, Kamil Kaynak

(Bu çeviri kitabın tamamına PDF formatında http://fp.amegroups.cn/cms/a7cb604c1971b060b2fd72cc3a690d7e.pdf adresinden erişebilir ve indirebilirsiniz)

TÜRKİYE KLİNİKLERİ

GÖĞÜS CERRAHİSİ ÖZEL DERGİSİ

·         2008: Cilt 1, Sayı 1:  Malign Plevral Mezotelyoma

o   Editör: R. Murat Akal, Ayten K. Çangır

·         2008: Cilt 1, Sayı 2: Akciğer Hidatik Kisti

o   Editör: H. Şevket Kavukçu

·         2009: Cilt 2, Sayı 1:  Göğüs Duvarının Cerrahi Hastalıkları

o   Editör: İlker Ökten

·         2009: Cilt 2, Sayı 2: Göğüs Cerrahisinde Endoskopik Girişimler

o   Editör: Melih Kaptanoğlu, Ekber Şahin

·         2010: Cilt 3; Sayı 1: Diyafragmanın Cerrahi Durumları

o   Editör: Bülent Arman

·         2010: Cilt 3, Sayı 2: Amfizem Cerrahisi

·         2011: Cilt 4, Sayı 1: Malign Plevral Mezotelyomada Klinik Cerrahi Özellikler ve Güncel Yaklaşımlar

o   Editör: S. Bülent Arman

·         2011: Cilt 4, Sayı 2: Pediatrik Göğüs Cerrahisi

o   Editör: Cengiz Gebitekin

·         2012: Cilt 5, Sayı 1: Toraksın Cerrahi Enfeksiyon ve Enfestasyonları

o   Editör: Bülent Arman, Akın Eraslan Balcı

·         2015: Cilt 6, Sayı 1: Pediyatrik Göğüs Cerrahisi

o   Editör: Levent Elbeyli

·         2015: Cilt 6, Sayı 2: Toraks Travmaları

o   Editör: Fahri Oğuzkaya

·         2015: Cilt 6, Sayı 3: Akciğer Nakli

o   Editör: Nurettin Karaoğlanoğlu

·         2016: Cilt 7, Sayı 1: Spontan Pnömotoraks ve Tedavisi – Güncel Yaklaşımlar

o   Editör: Ufuk Çağırıcı

·         2016: Cilt 7, Sayı 2: Mediastinal Hastalıklar

o   Editör: Olgun Kadir Arıbaş

·         2016: Cilt 7, Sayı 3: Hiperhidrozis

o   Editör: Koray Dural

·         2017: Cilt 8, Sayı 1: Akciğer Kanseri ve Cerrahisinde Son Gelişmeler

o   Editör: Akın Eraslan Balcı

·         2017: Cilt 8, Sayı 2: Göğüs Cerrahisinde Yeni Teknikler ve Son Gelişmeler

o   Editör: Altuğ Koşar

·         2017: Cilt 8, Sayı 3: Pulmoner Metastazlara Yaklaşım

o   Editörler: Serhan Tanju, Şükrü Dilege

·         2018: Cilt 9, Sayı 1: Göğüs Duvarı

o   Editör: Akın Eraslan Balcı

·         2018: Cilt 9, Sayı 2: Trakea Cerrahisi

o   Editör: Sina Ercan

·         2018: Cilt 9, Sayı 3: Özofagus Kanseri

o   Editör: Ahmet Başoğlu

·         2019: Cilt 10, Sayı 1:

o   Editör:

·         2019: Cilt 10, Sayı 2:

o   Editör:

·         2019: Cilt 10, Sayı 3: Konjenital Akciğer Hastalıkları (Yayına hazırlanıyor)

o   Editör: Mehmet Bilgin

·         2020: Cilt 11, Sayı 1: Pulmoner Nodüllere Yaklaşım (Yayına hazırlanıyor)

o   Editör: Ömer Soysal

·         2020: Cilt 11, Sayı 2: Diyafram Hastalıkları ve Cerrahisi (Yayına hazırlanıyor)

o   Editör: İrfan Yalçınkaya

(Web adresi: http://www.turkiyeklinikleri.com/journal/gogus-cerrahisi-ozel-dergisi/1308-1144/issue-list/tr-index.html ) (tüm araştırmacılar arşive tam metin ücretsiz olarak erişebiliyor)

TÜRK TORAKS DERNEĞİ (TTD)

TORAKS CERRAHİSİ BÜLTENİ

o   Editörler: Ş. Tuba Liman, Ayten K. Cangır

o   (Aralık 2015’den itibaren yeni Editörler: Tunç Laçin, Salih Topçu)

·         Ocak 2010: Toraks Travmaları

·         Mayıs 2010: KOAH ve İnvaziv Tedavi Yöntemleri

·         Eylül 2010: Mediasten Hastalıkları I

·         Mart 2011: Mediasten Hastalıkları II

·         Haziran 2011: Mediasten Hastalıkları III

·         Eylül 2011: Konjenital Göğüs Ön Duvarı Deformiteleri

o   Konuk Editör: Mustafa Yüksel

·         Aralık 2011: Benign Özofagus Hastalıkları

o   Konuk Editör: Atilla Eroğlu

·         Mart 2012: Timus Hastalıkları

o   Konuk Editör: Alper Toker

·         Haziran 2012: Pediatrik Göğüs Cerrahisi I

o   Konuk Editör: Salih Topçu

·         Eylül 2012: Akciğer Kanserinde Yeni Ne Var?

o   Konuk Editör: Paul Van Schil

·         Aralık 2012: Pediatrik Göğüs Cerrahisi II

o   Konuk Editör: Salih Topçu

·         Mart 2013: Özofagus Kanseri I

o   Konuk Editör: Hakan Kutlay

·         Haziran 2013: Özofagus Kanseri II

o   Konuk Editör: Hakan Kutlay

·         Eylül 2013: Toraks Radyolojisi

o   Konuk Editör: Nagihan İ. Gürcan & H. Tahsin Sarısoy

·         Aralık 2013: Diyafram Hastalıkları

o   Konuk Editör: İrfan Yalçınkaya

·         Mart 2014: Tıp etiği - Tıp Hukuğu

o   Konuk Editör: Berna Arda

·         Haziran 2014: Torasik Çıkış Sendromu

o   Konuk Editör: Serdar Han

·         Eylül 2014: Göğüs Cerrahisinde Yoğun Bakım

o   Konuk Editör: Ahmet Feridun Işık

·         Aralık 2014: Hemoptiziye Multidisipliner Yaklaşım

o   Konuk Editör: Tamer Altınok

·         Mart 2015: Pulmoner Rehabilitasyon

o   Konuk Editör: Burçin Çelik

·         Haziran 2015: Torakstaki PET Görüntüleme Uygulamaları

o   Konuk Editör: Kerim Sönmezoğlu

·         Eylül 2015: Etkin Tıp Eğitimi İçin Öneriler

o   Konuk Editör: Cüneyt Orhan Kara

·         Aralık 2015: Akciğer Kanserine Eşlik Eden, Tanı ve Tedavide Problem Yaratan Ko-Morbidite Durumları

o   Konuk Editör: Celalettin Kocatürk

·         Mart 2017: Solunum Fizyolojisi

o   Konuk Editörler: Nurhayat Yıldırım, Tunçalp Demir

·         Haziran 2017: Toraks Patolojisinde Güncel Konular-1

o   Konuk Editör: Funda Demirağ

·         Eylül 2017: Bronkoskopik Girişimler

o   Konuk Editör: Korkut Bostancı

(Web adresi: http://www.toraks.org.tr/book.aspx?book=6&menu=64 )

 Göğüs Cerrahisi Stajyer Kitabı

Toraks Kitapları: 15, 2012

o   Editör: Ali Özdülger (TTD Cerrahi Çalışma Grubu adına)

(Web adresi: http://www.toraks.org.tr/book.aspx?list=1290  )

TÜRKİYE SOLUNUM ARAŞTIRMALARI DERNEĞİ (TÜSAD)

TÜSAD KİTAPLARI

·         2012: Trakea Editör: Mehmet Ali Bedirhan

·         2012: Tüberkülozda Özel Durumlar 

·         2012: Akciğer Kanserinde Kemoterapi Uygulamaları Başvuru Kitabı 

·         2012: Öksürük; Nedenleri, Tanı ve Tedavi

·         2012: Solunum tedavileri uygulayanlar için aerosol tedavi cihazları rehberi (çeviri)

·         2012: Avrupa sigara bırakma kılavuzu (çeviri)

·         2013: İdiyopatik Pulmoner Fibrozis Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımları

·         2013: Mekanik Ventilasyon 

·         2013: KOAH'ta Pulmoner Rehabilitasyon 

·         2014: Plevra Hastalıkları ve Cerrahi Tedavisi

Editör:  Orhan Yücel

·         2014: Özel ve eşlik eden durumlarda astım    

·         2014: Göğüs hastalıklarında maluliyet değerlendirme rehberi

·         2015: Mediyasten Hastalıkları ve Cerrahisi

Editör: Akın Eraslan Balcı

·         2015: Kronik Solunum Hastalıklarında Evde Bakım

·         2015: Hasta ve Yakınları İçin Astım

·         2016: Olgular Eşliğinde Göğüs Hastalıklarına Güncel Pratik Yaklaşımlar

·         2016: Akciğer Kanserinde Destek Tedavisi

·         2016: Akciğer Hidatik Kisti

Editör: İrfan Yalçınkaya

(Web adresi: http://www.solunum.org.tr/yayinlar/42/tusad-kitaplari.html )

AKCİĞER SAĞLIĞI VE YOĞUN BAKIM DERNEĞİ (ASYOD)

GÜNCEL GÖĞÜS HASTALIKLARI SERİSİ

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı-2013 (Cilt 1)

Noninvaziv Mekanik Ventilasyon-2013 (Cilt 2)

Akciğer Kanseri-2013 (Cilt 3)

Pnömoniler-2014 (Cilt 1)

Uykuda Solunum Bozuklukları-2014 (Cilt 2)

İnterstisyel Akciğer Hastalıkları-2014 (Cilt 3)

Pulmoner Vasküler Hastalıkları-2015 (Cilt 1)

Astım-2015 (Cilt 2)

Tütün Kontrolü-2016 (Cilt 1)

Bronkoskopi-2017 (Cilt 1)

İdiyopatik Pulmoner Fibrozis-2017 (Cilt 2)

 Mekanik Ventilasyonda Son Gelişmeler-2018 (Cilt 1)

Solunum Acilleri-2018 (Cilt 2)

Akciğer Kanseri-2018 (Cilt 3)

(Web adresi: http://ghs.asyod.org/arsiv.aspx )

TÜRK TORAKS DERNEĞİ

TORAKS KİTAPLARI

Akciğer kanseri (multidisipliner yaklaşım)-1999

KOAH-2000

Solunum sistemi enfeksiyonları-2001

Plevra hastalıkları-2003

Perioperatif pulmoner değerlendirme-2006

Akciğer hastalıkları temel bilgiler-2008

Akciğer ve plevra maligniteleri tedavisi-2008

Tanımdan tedaviye KOAH-2008

Göğüs hastalıklarında ayırıcı tanı-2009

Pulmoner rehabilitasyon-2009

Tüberküloz-2010

Solunum yetmezliği ve mekanik ventilasyon-2010

Tütün ve tütün kontrolü-2010

Göğüs hastalıklarında invivo ve invitro araştırma yöntemleri-2011

Göğüs cerrahisi stajyer kitabı-2012

Solunum fonksiyon testleri-2012

Diffüz parankimal akciğer hastalıkları-2013

Organizasyondan tedaviye yoğun bakım-2014

Uykuda solunum bozuklukları-2015

Akciğer nakli kime? Ne zaman?-2015

Göğüs hastalıkları uzmanları için allerji-2015

 Bronşektazi-2015

Temel akciğer sağlığı ve hastalıkları ders kitabı-2015

Ulusal akciğer sağlığı için 25 yıl-2017

Teknisyenlere yönelik solunum fonksiyon testi el kitabı-2018

Göğüs hastalıkları hemşireliği-2018

Öksürük-2018

(Web adresi: https://www.toraks.org.tr/book.aspx?book=4&menu=213&menu=213 )

NOT: Web adresi verilen kaynaklara, tam metin halinde internetten ulaşabilir, okuyabilir ve indirebilirsiniz.

19.02.2019

Prof. Dr. İrfan Yalçınkaya

E-posta: irfanyalcinkaya@gmail.com